DE GODDELIJKE GEEST

BETREFFENDE DE GEEST VAN GOD
DE GEEST VAN JEHOVA EN
DE HEILIGE GEEST 

Wat is geest? We kennen allemaal het woord geest en we geven er allemaal ons eigen begrip aan. Helaas is geest voor velen een ondefinieerbare term, die alles betekent wat metafysisch is, alles wat buiten het bereik van onze vijf zintuigen ligt. Voor het grootste deel spot de moderne mens met het geestelijke bereik en geeft er de voorkeur aan zulke dingen toe te schrijven aan het geloof van "onverlichte" culturen, aan vroegere of "primitieve" samenlevingen. Dit is betreurenswaardig, want, zoals de Bijbel ons zegt, "God is Geest" (Joh. 4:24); het Opperwezen is een Geest.

Maar wat bedoelt de Bijbel wanneer hij zegt dat God een Geest is? Ons woord geest komt van een Latijns woord dat "ademen" betekent. De woorden voor geest in de oorspronkelijke talen van de Bijbel, Hebreeuws en Grieks, komen ook van woorden die "ademen" betekenen. Voor het menselijk bestaan is adem natuurlijk het meest elementaire. Het is veelbetekenend dat God Zichzelf aan de mensheid heeft geopenbaard als Geest, want daarmee geeft Hij aan dat Hij voor het bestaan van de mens even belangrijk is als de adem zelf van de mens. Maar vanuit een ander perspectief, als Geest, is God wonderbaarlijk beschikbaar voor de mens, even beschikbaar als de lucht zelf die de mens inademt. Niemand zou zonder God moeten zijn, want Hij is beschikbaar voor allen die Hem willen "inademen".

In het besef dat God als Geest zowel belangrijk als beschikbaar is voor de mens, moeten wij overwegen wat de Bijbel ons vertelt over God de Geest. De openbaring in de Bijbel over God de Geest is niet slechts een doctrine voor godsdienstfilosofen; het is veeleer het goede nieuws van Gods beschikbaarheid voor de mens. God is het goddelijke Wezen en God is de beschikbare Geest; vandaar dat Gods goddelijke natuur beschikbaar is voor de mens om er deel aan te hebben. Zoals de apostel Petrus zei, kunnen wij die in Christus geloven "deelhebben aan de goddelijke natuur" (2 Pe. 1:4). Het is door God als de goddelijke Geest dat dit kan gebeuren.

In de Bijbel wordt op vele manieren naar God de Geest verwezen, maar hier hoeven we slechts drie van deze titels te overwegen om de beschikbaarheid van God te zien. Deze drie titels verwijzen alle naar Hem als de goddelijke Geest, maar in het bijzonder tonen zij ons een aspect van Zijn wezen dat van groot belang is en van grote betekenis voor de mens. Onder Zijn vele titels in de Bijbel, wordt de goddelijke Geest aangeduid als de Geest van God, de Geest van Jehova en de Heilige Geest. Deze drie titels zeggen ons veel over hoe God met de mens wil omgaan en zijn daarom onze overweging waard.

DE GEEST VAN GOD

Volgens de openbaring van de Bijbel is God drie-enig; dat wil zeggen, God is tegelijk één en drie. Dit gaat het menselijk bevattingsvermogen te boven, zoals God zeker moet zijn. Er is maar één God (De. 6:4; 1 Kor. 8:4), toch is Hij de Vader, de Zoon en de Geest (Mt. 28:19; 2 Kor. 13:13). Dit onderscheid is geen theologische complexiteit, maar de goddelijke werkelijkheid. De Vader is God als de bron in de Drie-eenheid, de Zoon is God als de uitdrukking van de Drie-eenheid en de Geest is God als de overbrenging en verwezenlijking van de Drie-eenheid. God is niet alleen een in zichzelf bestaand Wezen, maar wonderbaarlijk het goddelijk Wezen dat Zichzelf aan ons, Zijn schepselen, beschikbaar stelt als de Geest. De Geest van God is God die tot ons komt en Zichzelf toepast als ons deel en onze voorziening.

De term de Geest van God is een gebruikelijke aanduiding van God in de Bijbel, maar wordt vooral gebruikt in het Oude Testament. In het allereerste begin van de Bijbel vinden we de Geest van God in Gods schepping: "De aarde nu was woest en ledig, en duisternis lag op de vloed, en de Geest Gods zweefde over de wateren" (Ge. 1:2). Toen God het universum uit zijn chaotische toestand begon te herstellen, bewoog Hij als de Geest van God. Door het hele Oude Testament heen komt de Geest van God voor, in alle gevallen verwijzend naar God die tot de mens komt en Zichzelf toepast op de situatie van de mens.

In het Nieuwe Testament verwijzen de gevallen van Zijn titel de Geest van God nog duidelijker naar de toepassing van Zijn goddelijkheid op de situatie van de mens. Hij is de Geest van God omdat Hij de Geest van het goddelijke Wezen is, die Zijn goddelijkheid overbrengt op de mens en die toepast op de situatie van de mens. De apostel Paulus zegt: "Gij daarentegen zijt niet in het vlees, maar in de Geest, althans, indien de Geest Gods in u woont" (Rom. 8:9). Zij die in Christus geloven zijn niet langer alleen vlees, maar zijn nu geestelijk, zoals God geestelijk is, omdat de Geest van God – de Geest die het goddelijke wezen in hen overbrengt – in hen woont. Dit alleen is een verheugend feit: de Geest van God, als de overbrenger van het goddelijk wezen voor de mens, verheft de mens uit de vleselijke staat en maakt hem een deelhebber van de goddelijke natuur van God.

DE GEEST VAN JEHOVA

In het Oude Testament is er een andere bijzondere aanduiding van God als de Geest, de Geest van Jehova. Jehova, wat betekent "Ik ben die Ik ben", is de persoonlijke naam van God, geopenbaard aan Mozes voordat de kinderen van Israël door God uit Egypte werden geleid. Alleen het volk dat door God uitverkoren was en een verbond met Hem had, kende Hem als Jehova. Vandaar dat Jehova God aanduidt in Zijn persoonlijke relatie met Zijn uitverkoren volk, en dat de Geest van Jehova God aanduidt als de Geest die tot de mens komt in die persoonlijke relatie. De profeet Jesaja sprak over de Geest van Jehova die rust op de komende Messias, de komende Christus, wanneer Hij komt om Israël, Zijn uitverkoren volk, te herstellen (11:1-16). Als de Geest van Jehova, is God nog intiemer met Zijn volk dan Hij is als de Geest van God. Als zodanig is Hij niet alleen de goddelijke Geest, maar ook de Geest van alles wat God is, die aan Zijn uitverkoren volk is verbonden en op hen wordt toegepast. Nogmaals, als de Geest van Jehova bereikt God de mens en past Hij Zichzelf toe op de mens als het deel en de voorziening van de mens.

De Heilige Geest

Misschien wel de mooiste titel van God de Geest is de Heilige Geest. Deze titel komt uitsluitend voor in het Nieuwe Testament. (De drie vermeldingen van Heilige Geest in het Oude Testament – Js. 51:11; Js. 63:10 en 11 – zijn nauwkeuriger te vertalen met "de Geest der heiligheid"). De Heilige Geest wordt voor het eerst genoemd toen God (binnen)kwam om de voorloper van de Heer Jezus, Johannes de Doper, voor te bereiden (Lc. 1:15), en om een lichaam voor de Heer Jezus te bereiden (Lc. 1:35). Daarom is de Heilige Geest verbonden met de vleeswording van God in de mens.

Wij denken vaak aan heiligheid als godsdienstige vroomheid, maar toegepast op God, is heiligheid de unieke eigenschap van God die Hem onderscheidt van al het andere. God alleen is heilig (Op. 15:4) omdat Hij uniek is in wie Hij is. Alles in het universum heeft iets gemeen met al het andere; alle dingen zijn op zijn minst door God geschapen. Maar God is uniek. Dat wat Hem uniek maakt is Zijn heiligheid. De Heilige Geest is God de Geest die tot de mens komt om Gods heilige, goddelijke natuur op de mens toe te passen, zodat de mens heilig kan zijn zoals God is. In de vleeswording van Christus is God door de Heilige Geest mens geworden. De God-mens Jezus Christus werd vaak de Heilige genoemd (Joh. 6:69; Hnd. 2:27; Mc. 1:24; 1 Pe. 1:15) omdat Hij, verwekt en geboren uit de Heilige Geest (Mt. 1:20), ook heilig was. De Heilige Geest is werkzaam in de gelovigen, Hij voorziet hen van Gods natuur en maakt hen ook heilig. De apostel Paulus spreekt over Gods voornemen om de gelovigen heilig te maken als hij schrijft: "Hij heeft ons uitverkoren ... opdat wij heilig zouden zijn ... ons voorbestemd tot het zoonschap" (Ef. 1:4-5). Zij die in Christus geloven zijn uitverkoren om heilig te zijn, dat wil zeggen, om Gods goddelijk leven en heilige natuur te hebben en daarom Gods zonen te zijn.

Voor allen die in Christus geloven en zich bekeren van hun zonden, is God beschikbaar als de Geest. Hij is zo beschikbaar als de lucht die wij inademen, en Hij verlangt ernaar de mensen heilig te maken zoals Hij heilig is. Wanneer wij ons voor Hem als de Heilige Geest openstellen, komt Hij in ons en brengt Gods goddelijke leven over in ons. Hij brengt ons tot wedergeboorte en geeft ons Zijn heilige natuur, opdat wij aan Hem gelijk zullen worden.